TBegrip

Tryptofaan

Tryptofaan moet het wondermiddeltje zijn om beter te slapen. Maar wat is hiervan waar? En wat zijn de precieze effecten van tryptofaan? Lees er alles over in dit artikel.

Hybrid performance specialist

3 min lezen 10 bronnen Geüpdatet

tryptofaan

Wat is tryptofaan?

Tryptofaan is een aminozuur (deel van een eiwit) dat onderdeel is van de essentiële aminozuren. Essentiële aminozuren maakt je lichaam zelf niet aan. Daarom moet je deze dus binnenkrijgen via voeding of supplementen. Het lichaam zet tryptofaan vervolgens om in 5-HTP. Dit stofje is belangrijk voor de aanmaak van melatonine en serotonine. Melatonine zorgt er kort gezegd voor dat je slaperig wordt ’s avonds en serotonine zorgt ervoor dat je goed in je vel zit.

In welke voeding zit tryptofaan?

Tryptofaan komt in eiwitrijke voeding voor zoals melk, kaas, gevogelte, pinda’s en chocolade. Ook zit het in haver, banaan, pruimen, brood, pompoempitten, sesamzaad, zonnebloempitten, amandelen en linzen [10].

Werking van tryptofaan

Tryptofaan staat bekend als een stofje waarvan je beter gaat slapen en je je gelukkiger voelt. Maar wat is hiervan waar?

Depressie

Er is weinig betrouwbaar onderzoek gedaan naar het effect op depressie. Hierdoor is het onduidelijk of het stofje wel of niet werkt bij depressieve klachten [5].

Hongergevoel

Uit drie onderzoeken komt naar voren dat het gebruik van tryptofaan helpt bij het onderdrukken van het hongergevoel. Als gevolg hiervan eet je mogelijk minder, met als gevolg gewichtsverlies [6][8].

Gewichtsverlies

Binnen twee andere onderzoeken is gekeken of tryptofaan helpt om meer gewicht te verliezen. Dit bleek in deze studies inderdaad het geval te zijn [7][9]. Twee onderzoeken zijn onvoldoende om te concluderen dat tryptofaan een geschikt supplement is voor gewichtsverlies. Verder hebben factoren zoals aanleg en de obesogene omgeving een veel grotere invloed op de ontwikkeling van overgewicht. Te vaak wordt gegrepen naar supplementen. De functie van supplementen wordt door veel mensen zwaar overschat.

Slaapproblemen

Een recente meta-analyse bestaande uit data van vier studies laat zien dat tryptofaan effectief is om de slaapkwaliteit te verbeteren [4]. Het is echter de vraag of dit effect wegvalt als je al eiwitrijk eet en zo voldoende tryptofaan via je voeding binnenkrijgt.

Wat werkt beter: 5-HTP of tryptofaan?

Bij het vergelijken van 5-HTP en tryptofaan is het belangrijk om te weten dat 5-HTP een directere voorloper is van serotonine en een directere invloed kan hebben op de serotoninespiegels. Dit omdat 5-HTP ook direct beschikbaar is voor de hersenen omdat het de bloed-hersenbarrière kan passeren. Tryptofaan daarentegen moet worden omgezet in 5-HTP voordat het wordt omgezet in serotonine. Het conversieproces wordt in het lichaam gereguleerd, dus het is vooralsnog onduidelijk wat een beter effect heeft op de slaapkwaliteit.

Bijwerkingen van tryptofaan

Hoewel tryptofaan over het algemeen als niet giftig wordt beschouwd, moeten mensen met bepaalde medische aandoeningen of die medicijnen gebruiken eerst een zorgverlener raadplegen voordat ze supplementen gebruiken [3]. Uit sommige onderzoeken blijkt dat het kan zorgen voor slaperigheid, beven, misselijkheid en duizeligheid [3]. Onderzoek geeft echter aan dat eventuele bijwerkingen op kunnen treden bij 70-200 mg/kg [3]. Het is overigens niet verstandig om tryptofaan te combineren met antidepressiva.

Mocht je meer tryptofaan willen binnenkrijgen? Dan kun je ook producten eten die rijk zijn aan tryptofaan. Dit is mogelijk een veiligere manier om te doseren.

Jeroen van der Mark
Geschreven door Hybrid performance specialist

Jeroen van der Mark MSc. is onderzoeker, docent en host van de FIT.nl-podcast. Hoe word je sterker, sneller en slimmer? Die vraag vormt de rode draad in zijn werk én training. Onder het motto Lift Heavy Run Fast brengt hij wetenschappelijke kennis en praktijkervaring in kracht- en duursport samen. Hij doet onderzoek in samenwerking met de afdeling Sociale Psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen en is mede-auteur van meerdere boeken, waaronder SLANKER, de FIT Methode en STERKER. Daarnaast werkte hij mee aan de ontwikkeling van een evidencebased voedingsopleiding. Voor FIT.nl vertaalt hij wetenschappelijke inzichten naar onderbouwde, toepasbare informatie over training, gedrag en leefstijl. Naast zijn werk als onderzoeker en coach is Jeroen actief als hybride atleet. Hij neemt competitief deel aan natural bodybuildingwedstrijden en doet mee aan triatlons. Zijn kracht als coach? Sporters in hun kracht zetten en laten floreren. Sport kan je zoveel brengen. Een spiegel voor het leven.

Meer van Jeroen
Bronnen
  1. [1]
    Birdsall, T. C. (1998). 5-hydroxytryptophan: A clinically-effective serotonin precursor. Alternative Medicine Review : A Journal of Clinical Therapeutic, 3(4), 271-280.
  2. [2]
    Smith, S. A., & Pogson, C. I. (1981). The metabolism of L-tryptophan by liver cells prepared from adrenalectomized and streptozotocin-diabetic rats. The Biochemical Journal, 200(3), 605-609.
  3. [3]
    Fernstrom, J. D. (2012). Effects and side effects associated with the non-nutritional use of tryptophan by humans. The Journal of Nutrition, 142(12), 2236S-2244S.
  4. [4]
    Sutanto, C. N., Loh, W. W., & Kim, J. E. (2022). The impact of tryptophan supplementation on sleep quality: a systematic review, meta-analysis, and meta-regression. Nutrition Reviews, 80(2), 306-316.
  5. [5]
    Shaw, K., Turner, J., & Del Mar, C. (2002). Tryptophan and 5-hydroxytryptophan for depression. The Cochrane Database of Systematic Reviews, (1)(1), CD003198.
  6. [6]
    Ceci, F., Cangiano, C., Cairella, M., Cascino, A., Del Ben, M., Muscaritoli, M., . . . Rossi Fanelli, F. (1989). The effects of oral 5-hydroxytryptophan administration on feeding behavior in obese adult female subjects. Journal of Neural Transmission,76(2), 109-117.
  7. [7]
    Cangiano, C., Ceci, F., Cascino, A., Del Ben, M., Laviano, A., Muscaritoli, M., . . . Rossi-Fanelli, F. (1992). Eating behavior and adherence to dietary prescriptions in obese adult subjects treated with 5-hydroxytryptophan. The American Journal of Clinical Nutrition, 56(5), 863-867.
  8. [8]
    Cangiano, C., Laviano, A., Del Ben, M., Preziosa, I., Angelico, F., Cascino, A., & Rossi-Fanelli, F. (1998). Effects of oral 5-hydroxy-tryptophan on energy intake and macronutrient selection in non-insulin dependent diabetic patients. International Journal of Obesity and Related Metabolic Disorders : Journal of the International Association for the Study of Obesity, 22(7), 648-654.
  9. [9]
    Ceci, F., Cangiano, C., Cairella, M., Cascino, A., Del Ben, M., Muscaritoli, M., . . . Rossi Fanelli, F. (1989). The effects of oral 5-hydroxytryptophan administration on feeding behavior in obese adult female subjects. Journal of Neural Transmission,76(2), 109-117.
  10. [10]
    Richard, D. M., Dawes, M. A., Mathias, C. W., Acheson, A., Hill-Kapturczak, N., & Dougherty, D. M. (2009). L-tryptophan: Basic metabolic functions, behavioral research and therapeutic indications. International Journal of Tryptophan Research : IJTR,2, 45-60.
Coaching by FIT.nl

IGNITE9

Liever een plan op maat? Met IGNITE9 helpen we wekelijks sporters naar een gezonder lijf en betere prestaties.

Bekijk online coaching
Voor- en na-foto van Dwayne, 39 −5 kg vet in 9 weken
“Door wat kleine tips en feedback van coach Jeroen wist ik mijn vetpercentage te verlagen.”
Dwayne, 39 · Amsterdam · Leaner worden
Persoonlijke FIT-score