Onderzoek: sneller herstel van COVID-19 door meer spiermassa?
Jeroen van der Mark, MSc. Hybrid performance specialist
Inhoud 4 onderdelen
Herstel je sneller van COVID-19 als je meer spiermassa of spierkracht hebt? Een Braziliaanse onderzoeksgroep kwam met interessante resultaten [1].
Rol van spiermassa en spierkracht bij ziektes
Het lichaam bestaat gemiddeld genomen voor 40% uit spiermassa en dat speelt een belangrijke rol bij verschillende processen, waaronder ook het immuunsysteem [2][3][4]. Zowel spiermassa als de grijpkracht van je handen zijn zoals we weten uit eerder onderzoek een belangrijke voorspeller voor de overlijdenskans en het aantal dagen dat iemand in een ziekenhuis ligt [5][6][[7][[8]. Maar hoe zit dit met het herstel van COVID-19? Een groep Braziliaanse onderzoekers zocht dit uit.

Het onderzoek
Om meer duidelijkheid te krijgen volgden onderzoekers van de Clinical Hospital of the School of Medicine of the University in Sao Paulo 186 patiënten (gemiddelde leeftijd 50 jaar; 50% man) die opgenomen werden met een matig tot ernstig COVID-19-ziektebeloop [1]. Hierbij werd de maximaalkracht van de handen gemeten door middel van een knijptest. Daarnaast werd de afmeting van de dwarsdoorsnede van de buitenste kop van de quadriceps (spier op het bovenbeen) gemeten door middel van een echografie-meting.
De gemiddelde opnameduur in het ziekenhuis was 8,6 dagen. 17% werd opgenomen op de IC, 3,8% had ondersteuning door mechanische beademing nodig en 6,6% kwam te overlijden.

Resultaten
Opvallend was dat de groep die de meeste kracht had in de handen een significant kortere opnameduur had in het ziekenhuis. In vergelijking hadden de mensen met sterkere handen gemiddeld 7,5 dagen nodig en de minder sterke groep 9,2 dagen om het ziekenhuis te kunnen verlaten. Verder viel op dat de groep die minder grote spieren had in de zijkant van de bovenbenen ook duidelijk langer in het ziekenhuis moest blijven liggen: gemiddeld 10,8 versus 7,7 dagen voor de meer gespierde groep.
Conclusie
Kun je nu stellen dat je door meer te trainen en spiermassa op te bouwen je sneller herstelt van COVID-19? Dat antwoord is helaas niet te geven. Dit is namelijk een observationeel onderzoek. Wat betekent dit? Deelnemers zijn gevolgd gedurende het ziektebeeld en er heeft geen interventie plaatsgevonden in de vorm van voorbereidende trainingssessies om spierkracht en spiermassa mee op te bouwen. Met deze onderzoeksopzet kun je geen oorzaak-gevolg-relatie aantonen. Want mogelijk zijn sommige mensen van nature sterker en hebben ze daarom zowel meer spierkracht als een beter immuunsysteem. Who knows?
Wat je wel kunt concluderen is dat spierkracht en spiermassa in deze onderzoekspopulatie lijken te beschermen zonder dat dit op voorhand getraind wordt. Hiermee blijft het de vraag of trainen het ziektebeloop verkleint. Al lijkt het wel voor de hand liggend om deze conclusie te trekken. Vooral omdat spiermassa ook al in andere onderzoeken gelinkt wordt aan een positievere gezondheidsstatus [9][10].
Beperkingen
Zoals bij elk onderzoek heeft ook dit onderzoek zijn beperkingen. Onderzoekers geven aan dat de studie nog relatief klein was om subgroepen duidelijk te bestuderen. Dit kan de betrouwbaarheid in gevaar brengen en mogelijke confounders buiten spel zetten. Verder is het de vraag in hoeverre deze resultaten van toepassing zijn in andere subgroepen dan matig tot ernstig zieke COVID-19-patiënten. Daarnaast is het interessant voor toekomstig onderzoek om een meer betrouwbare scan als een DEXA-scan te gebruiken in plaats van de huidige echografie en de spierkracht te meten met meerdere spiergroepen. Toekomstig onderzoek zal het uitwijzen! Ook aangezien wij vermoeden dat dit niet het laatste onderzoek is rondom COVID-gerelateerde preventiemogelijkheden.
De FIT-test van FIT.nl
Zeven korte vragen. Eén persoonlijke score. Ontdek direct waar jouw grootste winst ligt.
Schakel JavaScript in om de interactieve score te gebruiken.
- [1]Gil, S., Jacob Filho, W., Shinjo, S. K., Ferriolli, E., Busse, A. L., Avelino-Silva, T. J., ... & Roschel, H. (2021). Muscle Strength and Muscle Mass as Predictors of Hospital Length of Stay in Patients with Moderate to Severe COVID-19: A Prospective Observational Study. medRxiv.
- [2]Brandt, C., & Pedersen, B. K. (2010). The role of exercise-induced myokines in muscle homeostasis and the defense against chronic diseases. Journal of Biomedicine and Biotechnology, 2010.
- [3]Egan, B., & Zierath, J. R. (2013). Exercise metabolism and the molecular regulation of skeletal muscle adaptation. Cell metabolism, 17(2), 162-184.
- [4]Lightfoot, A., McArdle, A., & Griffiths, R. D. (2009). Muscle in defense. Critical care medicine, 37(10), S384-S390.
- [5]Mendes, J., Azevedo, A., & Amaral, T. F. (2014). Handgrip strength at admission and time to discharge in medical and surgical inpatients. Journal of Parenteral and Enteral Nutrition, 38(4), 481-488.
- [6]Moisey, L. L., Mourtzakis, M., Cotton, B. A., Premji, T., Heyland, D. K., Wade, C. E., ... & Kozar, R. A. (2013). Skeletal muscle predicts ventilator-free days, ICU-free days, and mortality in elderly ICU patients. Critical Care, 17(5), 1-8.
- [7]Mueller, N., Murthy, S., Tainter, C. R., Lee, J., Richard, K., Fintelmann, F. J., ... & Eikermann, M. (2016). Can sarcopenia quantified by ultrasound of the rectus femoris muscle predict adverse outcome of surgical intensive care unit patients and frailty? A prospective, observational cohort study. Annals of surgery, 264(6), 1116.
- [8]Weir, D. E., Tingley, J., & Elder, G. C. (2005). Acute passive stretching alters the mechanical properties of human plantar flexors and the optimal angle for maximal voluntary contraction. European journal of applied physiology, 93(5), 614-623.
- [9]Wang, H., Hai, S., Liu, Y., Liu, Y., & Dong, B. (2019). Skeletal muscle mass as a mortality predictor among nonagenarians and centenarians: a prospective cohort study. Scientific reports, 9(1), 1-7.
- [10]Weng, C. H., Tien, C. P., Li, C. I., L’Heureux, A., Liu, C. S., Lin, C. H., ... & Lin, W. Y. (2018). Mid-upper arm circumference, calf circumference and mortality in Chinese long-term care facility residents: a prospective cohort study. BMJ open, 8(5), e020485.



Vraag het de redactie
Een vraag over dit artikel? Het team van FIT.nl leest mee en antwoordt.