Onderzoek: veel zitten ook ongezond als je veel sport
Neeke Smit, BSc. Sportdiëtiste & personal coach
Inhoud 4 onderdelen
'Zitten is het nieuwe roken', hebben we nu allemaal wel vernomen. Maar is dit echt waar? En kun je lange kantooruren compenseren door regelmatig te sporten? Onderzoekers van de Universiteit van Maastricht zochten het uit.
Hoe slecht is het om veel te zitten?
Dagelijks te veel zitten is niet heel goed voor je mentale en fysieke gezondheid. Het wordt dan ook niet voor niets ‘het nieuwe roken’ genoemd. Langdurig zitten vergroot de kans op vroegtijdig overlijden. Als je meer dan 8 uur per dag inactief bent (naast het slapen), dan heb je een 10 tot 27% grotere kans op eerder sterven in vergelijking met mensen die minder dan 4 uur per dag zitten [1].
Mensen die meer dan 11 uur per dag zitten lopen 40% meer kans op verschillende ziektes zoals diabetes mellitus type 2, depressie, kanker, rugklachten, hart- en vaatziekten en overgewicht [1].
Recenter onderzoek schat dit zelfs nog preciezer op 10,6 uur [2]. Zit je meer dan neemt je kans op hart- en vaatziekten toe. Wil je hier meer over weten? Lees hier meer over de nadelen van een inactief bestaan.
Veel sporten compenseert niet!
Bij veel sporters leeft de hoop dat sporten een inactieve levensstijl compenseert. Maar zelfs fitte mensen lopen gezondheidsrisico’s bij te veel zitten. Zo blijkt uit nieuw Nederlands onderzoek. Ook bij actieve sporters is er een relatie aangetoond tussen sedentair (zittend/passief) gedrag en onder andere diabetes type 2 [1]. Hetzelfde geldt voor hart- en vaatziekten [2]. Sporten beschermt hier maar deels voor. Sporten is dus niet alleen de oplossing, je moet over de dag óók veel bewegen.
Hoe beweeg je dan wel voldoende?
Naast voldoende sporten en bewegen is het belangrijk om het zitten zo veel mogelijk te beperken. Alleen al het vervangen van 30 minuten zitten door 30 minuten staan of lopen is beter voor je lijf. Zelfs voor de kantoormensen onder ons is dit mogelijk.
Onze tip is om elke 45-50 minuten even een korte pauze te houden en een stukje te wandelen of de trap op te lopen. En kom 2-3 keer op een dag buiten zodat je voldoende daglicht binnenkrijgt. Meer tips? Lees handige tips om meer en vaker te bewegen.
Kanttekeningen
Er zijn een aantal kanttekeningen bij deze onderzoeken te plaatsen waardoor de resultaten met enige voorzichtigheid geïnterpreteerd moeten worden. Hieronder staat een overzicht van de belangrijkste:
- De conclusie dat er een oorzaak-gevolgrelatie bestaat tussen zitten en gezondheid, kan niet direct getrokken worden. Er moet rekening worden gehouden met het feit dat niet alleen beweging, of het gebrek hieraan, invloed heeft op de gezondheid. Het kan ook andersom; dat door ziekte of een slechtere gezondheid mensen juist minder bewegen.
- Tijdens het onderzoek is de mate van hoog intensieve activiteiten gemeten middels stapfrequentie. Dit is een minder precieze methode om de intensiteit van fysieke activiteit te bepalen in vergelijking met andere methodes. Hierdoor kan de activiteit over- of onderschat zijn.
- Door de strenge exclusiecriteria was de studiepopulatie gezonder dan de gemiddelde bevolking. Dat kan leiden tot een onderschatting van de nadelige effecten van weinig bewegen.
- Het onderzoek is niet toepasbaar op iedereen. Dit komt doordat het uitgevoerd is onder mensen van Europese afkomst, waaronder deelnemers met een goed gereguleerde diabetes type 2.
De FIT-test van FIT.nl
Zeven korte vragen. Eén persoonlijke score. Ontdek direct waar jouw grootste winst ligt.
Schakel JavaScript in om de interactieve score te gebruiken.
- [1]van der Velde, J. H., Schaper, N. C., Stehouwer, C. D., van der Kallen, C. J., Sep, S. J., Schram, M. T., ... & Savelberg, H. H. (2018). Which is more important for cardiometabolic health: sedentary time, higher intensity physical activity or cardiorespiratory fitness? The Maastricht Study. Diabetologia, 1-9.
- [2]Ajufo, E., Kany, S., Rämö, J. T., Churchill, T. W., Guseh, J. S., Aragam, K. G., ... & Khurshid, S. (2024). Accelerometer-measured sedentary behavior and risk of future cardiovascular disease. Journal of the American College of Cardiology.



Vraag het de redactie
Een vraag over dit artikel? Het team van FIT.nl leest mee en antwoordt.