Waarom lukt het bijna niemand om af te vallen?
Erik Huizenga, BSc. Leefstijlcoach
Inhoud 4 onderdelen
Ondanks dat diëten vaak niet werken, wagen veel mensen zich geregeld weer aan een nieuwe hype. Dit komt mede omdat we een te rooskleurig beeld hebben als het om diëten gaat. Hoe zit dit precies?
We zijn te optimistisch over de uitkomst
Als je al eens eerder afvalpogingen hebt gedaan, herken je het vast wel: je begint met afvallen en in de eerste paar weken of maand vliegen de kilo’s er vaak vanaf. Dit wordt ook wel de honeymoonfase (verliefdheidsfase) genoemd. Hierbij maakt het overigens niet uit welk dieet je volgt. Bijna elk dieet blijkt de eerste weken te werken.
Maar je hebt vast ook wel gemerkt dat die verliefdheidsfase na een aantal weken of maanden overgaat. De kilo’s vliegen er niet meer af en je krijgt steeds meer zin in iets lekkers. Die hunkeringen zijn op een gegeven moment niet meer vol te houden. Met als gevolg dat je vroeg of laat voor de bijl gaat en iets eet wat volgens de richtlijnen van het dieet niet mag.
Op zich is zo’n misstap geen ramp. Maar wat er vaak gebeurt is dat we geneigd zijn te vervallen in het alles-of-nietsdenken. Denk aan: “ik heb toch al te veel gegeten, nu maakt het allemaal niks meer uit”. Vervolgens laat je jezelf helemaal gaan en neemt je zelfvertrouwen af. Dit vergroot de kans dat je weer terugvalt in je oude gewoontes.
Let op: geschat wordt dat 83% van de mensen terugvalt in oude patronen.
Het falen wordt vaak gezien als eigen schuld
Je denkt nu wellicht, “oké, dus niet op dieet gaan?”. Dat is wel het verstandigst, maar toch kiest de meerderheid van de mensen weer voor een nieuw dieet. Hoe komt dit?
Dit komt waarschijnlijk doordat we geneigd zijn die fase te herinneren waarin het dieet je heeft geholpen. Het falen van een dieet wordt daardoor vaak eerder gezien als een gebrek aan inzet. Oftewel, als je de volgende keer maar beter je best doet, lukt het wel.
Diëten werken vaak niet
Maar is het echt zo dat het falen wordt veroorzaakt door een gebrek aan inzet? Veel onderzoeken laten zien dat diëten gewoonweg niet werken [1][2]. Hier zijn verschillende redenen voor, waaronder dat een dieet simpelweg niet eeuwig vol te houden is en je met een voorgeschreven dieet niet leert om ongewenst eetgedrag te veranderen.
Omdat ik merk dat veel mensen hier tegenaan lopen en constant weer terugvallen heb ik een artikel geschreven over waarom diëten niet werken.
Wat werkt dan wel?
Wil je afvallen of gezonder eten? Begin dan met het opstellen van een goed plan. Ik leg je de basis uit:
- Allereerst start je met het in kaart brengen van je motivatie. Waarom wil je veranderen? Wat is voor jou de belangrijkste reden?
- Vraag jezelf daarnaast af of je er wel klaar voor bent. Het veranderen van je leefstijlkeuzes kost tijd en energie. Net zoals met gitaar leren spelen of een rijbewijs halen.
- Ben je hiervoor bereid om bepaalde dingen op te geven? Het werkt om de voor- en nadelen van je huidige situatie en van je gewenste situatie helder op papier te zetten. Zie je minder voordelen dan nadelen van je leefstijlaanpassing? Dan is de kans klein dat je het vol gaat houden. Wees dus vooral eerlijk naar jezelf! Zo voorkom je teleurstelling op teleurstelling.
- De volgende stap is om bewust te worden van je huidige gedrag. Wat zijn bijvoorbeeld je ongewenste gewoontes en wat doe je al goed? En wat is de reden dat je het de vorige keren lastig vond om vol te houden? Wat zijn saboterende gedachten die jou tegenwerken?
- Vervolgens kun je bijvoorbeeld je voeding bijhouden en kijken welke gewoontes je wil gaan aanpassen. Formuleer hiervoor een als-dan-plan en houd deze gewoontes bij.
Omdat we merken dat meer mensen vragen hebben over hoe ze op een gezonde manier kunnen afvallen hebben we hier een uitgebreid stappenplan voor opgesteld. Wil je op een gezonde manier afvallen? Plan een gratis kennismaking. Een coach maakt samen met jou een plan om gezond af te vallen.
De FIT-test van FIT.nl
Zeven korte vragen. Eén persoonlijke score. Ontdek direct waar jouw grootste winst ligt.
Schakel JavaScript in om de interactieve score te gebruiken.
- [1]Kathryn, R., Michal G., Perri, G.M (2013). Long term adherence to health behavior change. American journal of lifestyle medicine, 7(6), 395-404.
- [2]Dumbrowski, S.U., Kwasnicka, D., White, M., Sniehotta, F (2016). Theoretical explanations for maintenance of behaviour change: a systematic review of behaviour theories. Health psychology review.
- [3]Wing, R. R., & Phelan, S. (2005). Long-term weight loss maintenance. The American journal of clinical nutrition, 82(1), 222S-225S.



Vraag het de redactie
Een vraag over dit artikel? Het team van FIT.nl leest mee en antwoordt.