MBegrip
Mitochondriale dichtheid
Lees hier een uitleg van het begrip mitochondriale dichtheid. Wat is dit precies?
Jeroen van der Mark Hybrid performance specialist
Een mitochondrion kan worden gezien als een ‘energiecentrale’ van een (spier)cel. Binnen deze kleine energiecentrales wordt ATP geproduceerd en getransporteerd naar de plek in de cel waar energie nodig is. Als gevolg hiervan is het lichaam in staat om een spiersamentrekking te doen. Duurtraining zorgt ervoor dat er bijvoorbeeld meer van deze mitochondriën worden ontwikkeld (mitochondriale biogenese).
Door de toename van de mitochondriale dichtheid (d.w.z. meer mitochondriën per gram spierweefsel) kan er sneller en efficiënter energie worden vrijgemaakt dan voorheen. Daarnaast wordt er door een toename minder melkzuur geproduceerd en wordt het aanwezige melkzuur sneller opgenomen door andere weefsels, of omgezet in glucose [1].
Door duurtraining vindt er mitochondriale biogenese plaats: het lichaam maakt meer mitochondriën aan in de spiercellen. Hierdoor neemt de mitochondriale dichtheid toe, oftewel: er zijn meer mitochondriën per gram spierweefsel aanwezig.
Deze toename zorgt ervoor dat energie (ATP) sneller en efficiënter kan worden geproduceerd via aeroob metabolisme (met zuurstof), waardoor de spier minder afhankelijk is van anaerobe processen. Dit heeft meerdere voordelen:
- Er wordt minder melkzuur (lactaat) geproduceerd bij een gegeven inspanningsniveau.
- Het aanwezige melkzuur wordt sneller afgevoerd en hergebruikt, bijvoorbeeld door omzetting in glucose (gluconeogenese) of hergebruik in andere spiervezels.
- Het uithoudingsvermogen en de inspanningstolerantie nemen toe.
Duurtraining verbetert dus niet alleen het aantal mitochondriën, maar ook hun grootte, structuur en functionele efficiëntie.
Jeroen van der Mark is een hybride atleet die recent een bodybuildingwedstrijd combineerde met het voltooien van een volledige triatlon – een unieke prestatie waarbij twee uitersten samenkomen. Naast zijn sportieve prestaties is hij docent van de nieuwe voedingscursus en actief als onderzoeker bij FIT.nl. Hij rondde zowel een universitaire opleiding als een coachingsopleiding af. In de afgelopen jaren hielp Jeroen via clinics, online coaching en diverse boeken duizenden mensen om het maximale uit hun sportprestaties en leefstijl te halen. Zijn passie ligt in het vertalen van wetenschappelijke inzichten over leefstijl, voeding en krachttraining naar toepasbare tips, die hij deelt via video’s, podcasts en artikelen op FIT.nl. Daarnaast is Jeroen auteur van meerdere (school)boeken, waaronder de FIT Methode en SLANKER. Ten slotte is hij actief betrokken bij diverse wetenschappelijke onderzoeksprojecten, onder andere in samenwerking met Maastricht University en de Rijksuniversiteit Groningen, gericht op de ontwikkeling van evidencebased leefstijlinterventies.
Meer van Jeroen- [1]Adhihetty PJ, Irrcher I, Joseph AM, Ljubicic V & Hood DA (2003). Plasticity of skeletal muscle mitochondria in response to contractile activity. Experimental Physiology, 88, 99-107.
