Nieuws

Nieuw onderzoek: Is het ongezond om je ontbijt over te slaan?

geen-ontbijt

Leefstijlcoach

Geüpdatet 4 min lezen 3 bronnen

Inhoud 5 onderdelen
  1. Aanleiding onderzoek
  2. Het onderzoek
  3. De resultaten
  4. Moet ik dan mijn ontbijt overslaan?
  5. Ons advies

Je hebt vast wel eens gehoord van de uitdrukking 'ontbijt als een keizer, lunch als een koning en dineer als een bedelaar'.

Klopt deze aloude uitspraak? Is ontbijten echt zo belangrijk om af te vallen? Uit nieuw onderzoek komt namelijk naar voren dat ontbijten het risico op overgewicht zelfs kan vergroten. Hoe dit precies zit lees je in dit artikel.

In het kort

Wat was er al bekend? 

  • Ontbijten geeft je een ritme voor de rest van de dag. Verder lijkt het een aantal gezondheidsvoordelen te bieden.

Wat is er nieuw?

  • Het is niet verplicht om te ontbijten, maar het is wel belangrijk om er rekening mee te houden dat dit nieuwe onderzoek aangeeft dat je door te ontbijten misschien meer calorieën op een dag eet.

Aanleiding onderzoek

Het ontbijt wordt door velen gezien als de belangrijkste maaltijd op een dag.

Door te ontbijten zou je voorkomen dat je later op de dag te veel eet. Maar de vraag is of dit ook wel echt zo is. Verschillende onderzoeken laten namelijk tegenstrijdige resultaten zien.

Het onderzoek

Voor onderzoekers uit Australië was dit de aanleiding om een meta-analyse uit te voeren. Bij deze vorm van onderzoek doe je een analyse op eerdere onderzoeken naar hetzelfde onderwerp door alle resultaten tegelijk te toetsen. De resultaten van meerdere studies combineren en analyseren is betrouwbaarder dan conclusies trekken op basis van één onderzoek; dat is dan ook de meerwaarde van de meta-analyse.

In dit geval werd het effect onderzocht van ontbijten op lichaamsgewicht of energie-inname.

In totaal zijn er 13 onderzoeken in de analyse meegenomen. Bij 7 onderzoeken is het effect van ontbijten op gewichtsverandering onderzocht. En bij 10 onderzoeken is gekeken naar het effect van ontbijten op de energie-inname.

De resultaten

Uit de resultaten van dit onderzoek komt naar voren dat ontbijten niet leidt tot gewichtsverlies, maar dat respondenten over een dag meer calorieën eten dan ze nodig hadden. Daarnaast gingen de respondenten die wel ontbeten later op de dag niet minder eten. Dit kan een risico vormen voor overgewicht.

Aan dit onderzoek zitten wel wat haken en ogen. Zo waren de geselecteerde onderzoeken vaak van korte duur. Ook was de kwaliteit vaak laag. Dit maakt de resultaten minder betrouwbaar.

Moet ik dan mijn ontbijt overslaan?

Je denkt nu wellicht ‘moet ik dan gewoon mijn ontbijt overslaan als ik wil afvallen?’ Het is niet verplicht om te ontbijten, maar het is wel belangrijk om er rekening mee te houden dat je deels daardoor misschien meer calorieën op een dag eet.

Daarnaast zijn er aanwijzingen dat ontbijten een positief effect heeft op je gezondheid. Het blijkt namelijk uit onderzoek dat wanneer je de meeste calorieën aan het begin van de dag eet (early eating) dit gezonder is voor je bloedsuiker, wat de kans verlaagt op cardiovasculaire aandoeningen [2].

Dit heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat early eating een positief effect heeft op je circadiaan ritme [2]*. Zo ontdekte hoogleraar Daniela Jakubowicz dat bij het overslaan van het ontbijt er een verandering in de klokgenen** plaatsvond. Hierdoor werd de bloedsuiker- en glucosespiegel negatief beïnvloed. Terwijl wanneer mensen wel ontbeten de glucosespiegel, de bloeddruk en het gewicht beter onder controle bleven [3].

De FIT-test van FIT.nl

Hoe fit ben jij écht?

Zeven korte vragen. Eén persoonlijke score. Ontdek direct waar jouw grootste winst ligt.

Schakel JavaScript in om de interactieve score te gebruiken.

Ons advies

Vaak raden we ontbijten wel aan omdat het bij veel klanten die we coachen zorgt voor een gezond ritme van hun voedingspatroon. Maar ook hier geldt: doe wat voor jou werkt. Als je ontbijten niet fijn vindt, is dat niet een must voor je gewicht of gezondheid.

*Onze interne klok is betrokken bij verschillende ritmes, waaronder het slaap/waakritme, de lichaamstemperatuur en metabole ritmes (zoals de afscheiding van glucose en lipiden).
**Klokgenen bevinden zich in onze cellen en zijn betrokken bij verschillende processen, waaronder ons metabolisme.

Erik Huizenga
Geschreven door Leefstijlcoach

Erik Huizenga is schrijver, coach en gedragsexpert bij FIT.nl. Hij haalt er veel voldoening uit als hij ziet dat mensen echt wat aan zijn tips hebben en vaardigheden opdoen waarmee ze meer grip krijgen op hun leefstijl. Zijn focus ligt hierbij op gewoonteverandering. Erik houdt van wielrennen, hardlopen en fitness. Naast al deze uitsloverij leest hij geregeld een boek of komt hij op een festival met onverwachte danspasjes. 🕺 Opleiding: BSc. Sociologie. Universiteit van Groningen & gecertificeerd Smartsize me-coach. Hij is mede-auteur van het succesvolle boek en stappenplan de FIT Methode & SLANKER. Ervaring: Erik heeft gewerkt als personal trainer en bootcamptrainer. Daarnaast heeft hij jarenlang ervaring in het schrijven van wetenschappelijk onderbouwde artikelen en online en offline coaching. Lees hier meer over de missie van FIT.nl.

Meer van Erik
Referenties
  1. [1]
    Sievert, K., Hussain, S. M., Page, M. J., Wang, Y., Hughes, H. J., Malek, M., & Cicuttini, F. M. (2019). Effect of breakfast on weight and energy intake: systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Bmj, 364, l42.
  2. [2]
    Paoli, A., Tinsley, G., Bianco, A., & Moro, T. (2019). The influence of meal frequency and timing on health in humans: The role of fasting. Nutrients, 11(4), 719. 
  3. [3]
    Jakubowicz, D., Wainstein, J., Landau, Z., Raz, I., Ahren, B., Chapnik, N., ... & Froy, O. (2017). Influences of breakfast on clock gene expression and postprandial glycemia in healthy individuals and individuals with diabetes: a randomized clinical trial. Diabetes care, 40(11), 1573-1579.

Vraag het de redactie

Een vraag over dit artikel? Het team van FIT.nl leest mee en antwoordt.

Persoonlijke FIT-score