KBegrip

Koper

Koper is een spoorelement. Lees hier alle belangrijke informatie over deze voedingsstof.

Sportdiëtiste & personal coach

3 min lezen 15 bronnen Geüpdatet

brood-gezond

Wat is koper?

Ons lichaam kan mineralen en spoorelementen niet zelf aanmaken. We moeten deze met de voeding binnenkrijgen. Bij een behoefte van enkele microgrammen tot een tiental milligrammen spreken we van spoorelementen. Koper is een essentieel spoorelement en speelt een belangrijke rol bij verschillende processen in het lichaam [1][2].

Functie van koper

Koper speelt een essentiële rol bij de vastlegging van ijzer in hemoglobine. Daarnaast is het een activator voor enzymen die zuurstof overdragen in de cel. Verder zijn koper bevattende enzymen van belang voor een goed werkend immuunsysteem. Ook is koper betrokken bij de vorming van bindweefsel en botten en pigment van het haar [1][2][3][4].

Bronnen van koper

Koper zit onder andere in groente, fruit, vlees, brood en andere graanproducten, en cacaoproducten. Daarnaast krijgen we het binnen met ons drinkwater. Een gezond en gevarieerd voedingspatroon levert zo’n 2-5 mg koper. Hiervan wordt 30% geabsorbeerd [1][3][5][6].

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid

Aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (milligram) [7][8]
Kinderen
6-11 maanden 0,3
1-2 jaar 0,3
2-5 jaar 0,4
6-9 jaar 0,5
Mannen
9-13 jaar 0,7
14-17 jaar 0,9
18-50 jaar 0,9
50-70 jaar 0,9
> 70 jaar 0,9
Vrouwen
9-13 jaar 0,7
14-17 jaar 0,9
18-50 jaar 0,9
50-70 jaar 0,9
> 70 jaar 0,9
Zwangere vrouwen 1,0
Bij borstvoeding 1,3

Gevolgen tekort

Tekorten aan koper komen nagenoeg niet voor. Het lichaam past de opname namelijk aan, aan de behoefte. Bij tekorten in het lichaam of in de voeding nemen de darmen meer en/of efficiënter koper op [9][10].

Er zijn een aantal factoren die het risico op een tekort aan koper kunnen vergroten. Een gastric bypass of operaties aan het maag-darmkanaal kunnen de opname van koper in de darmen verminderen [11,12]. Ook bij een te grote inname aan ijzer, zink en vitamine C zorgt ervoor dat koper minder goed opneemt [13].

Een ernstig tekort aan koper kan leiden tot bloedarmoede, een lichtere huid en botontkalking [13].

Gevolgen overschot

Een teveel aan koper is schadelijk voor de gezondheid. Het is lastig om te veel koper binnen te krijgen met je voeding. Mensen met de ziekte van Wilson, een zeldzame stofwisselingsziekte, lopen het risico om last te krijgen van koperstapelingen in het lichaam. Zij moeten een koperarm dieet volgen.

De kans is klein dat je via eten te veel koper binnenkrijgt. Extreem veel koper in het lichaam kan leiden tot geïrriteerde darm- en slijmvliezen [1][2][13]. Daar kun je misselijk van worden, van gaan braken of diarree van krijgen. Er zijn daarnaast aanwijzingen dat een te hoge koperinname klachten van Alzheimer kunnen versterken. Hier moet nog meer onderzoek naar gedaan worden [14][15].

Moet ik koper suppleren

Tekorten aan koper komen nagenoeg niet voor. Je krijgt met je voeding voldoende binnen. Het is daarom niet nodig om koper te suppleren.

Neeke Smit
Geschreven door Sportdiëtiste & personal coach

Neeke is (sport)diëtist (officieel geregistreerd in het kwaliteitsregister Paramedici) & gecertificeerd trainer bij FIT.nl. Haar doel is om jou te helpen zo gezond mogelijk te leven. Zonder restricties, zonder onzin en op een leuke manier. Ze is allergisch voor fabeltjes en hypes over voeding en voorziet je graag van de laatste inzichten over een gezonde leefstijl. Neeke besteedt haar vrije tijd het liefst op de kop tijdens paaldansen of yoga. Of tot rust komend in de natuur met een rondje hardlopen of wandelen met haar hond. Waar je haar 's nachts voor wakker mag maken? Pindakaas! ❤️ Lees hier meer over de missie van FIT.nl.

Meer van Neeke
Bronnen
  1. [1]
    Hartman, E. (2006) Mens en voeding. Utrecht: ThiemeMeulenhoff bv
  2. [2]
    Thomas, B. (2007). Manual of dietetic practice. Blackwell publishing.
  3. [3]
    Voedingscentrum (d.o) Koper. Geraadpleegd op 2-9-2020 via https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/koper.aspx
  4. [4]
    Williams, D. M. (1983, April). Copper deficiency in humans. In Seminars in hematology (Vol. 20, No. 2, pp. 118-128).
  5. [5]
    Subar, A. F., Krebs-Smith, S. M., Cook, A., & Kahle, L. L. (1998). Dietary sources of nutrients among US adults, 1989 to 1991. Journal of the American Dietetic Association, 98(5), 537-547.
  6. [6]
    Sadhra, S. S., Wheatley, A. D., & Cross, H. J. (2007). Dietary exposure to copper in the European Union and its assessment for EU regulatory risk assessment. Science of the total environment, 374(2-3), 223-234.
  7. [7]
    Gezondheidsraad (2018), Kernadvies Voedingsnormen voor vitamines en mineralen voor volwassenen Gezondheidsraad: Den Haag.
  8. [8]
    Gezondheidsraad (2014) Richtlijnen goede voeding 2015 Gezondheidsraad: Den Haag.
  9. [9]
    Turnlund, J. R., Keyes, W. R., Anderson, H. L., & Acord, L. L. (1989). Copper absorption and retention in young men at three levels of dietary copper by use of the stable isotope 65Cu. The American journal of clinical nutrition, 49(5), 870-878.
  10. [10]
    Cunnane, S. C., Horrobin, D. F., & Manku, M. S. (1985). Contrasting effects of low or high copper intake on rat tissue lipid essential fatty acid composition. Annals of nutrition and metabolism, 29(2), 103-110.
  11. [11]
    Saltzman, E., & Philip Karl, J. (2013). Nutrient deficiencies after gastric bypass surgery. Annual review of nutrition, 33, 183-203.
  12. [12]
    Kumar, N., McEvoy, K. M., & Ahlskog, J. E. (2003). Myelopathy due to copper deficiency following gastrointestinal surgery. Archives of neurology, 60(12), 1782-1785.
  13. [13]
    Voedingscentrum (d.o) Koper. Geraadpleegd op 2-9-2020 via https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/koper.aspx
  14. [14]
    Bucossi, S., Ventriglia, M., Panetta, V., Salustri, C., Pasqualetti, P., Mariani, S., ... & Squitti, R. (2011). Copper in Alzheimer's disease: a meta-analysis of serum, plasma, and cerebrospinal fluid studies. Journal of Alzheimer's Disease, 24(1), 175-185.
  15. [15]
    Brewer, G. J. (2009). The risks of copper toxicity contributing to cognitive decline in the aging population and to Alzheimer's disease. Journal of the American College of Nutrition, 28(3), 238-242.
Coaching by FIT.nl

IGNITE9

Liever een plan op maat? Met IGNITE9 helpen we wekelijks sporters naar een gezonder lijf en betere prestaties.

Bekijk online coaching
Voor- en na-foto van Dwayne, 39 −5 kg vet in 9 weken
“Door wat kleine tips en feedback van coach Jeroen wist ik mijn vetpercentage te verlagen.”
Dwayne, 39 · Amsterdam · Leaner worden
Persoonlijke FIT-score