ABegrip
ATP (adenosine-tri-fosfaat)
Spiercellen zijn in staat om chemische energie om te zetten in een beweging (spiersamentrekking).
Jeroen van der Mark Hybrid performance specialist
Spiercellen zijn in staat om chemische energie om te zetten in een beweging (spiersamentrekking). De enige chemische verbinding die hiervoor zorgt is ATP (adenosine-tri-fosfaat), een energierijk fosfaat. Na een spiersamentrekking valt dit fosfaat vervolgens uiteen in ADP (adenosine-di-fosfaat) + P (fosfor). Door deze omzetting komt energie vrij die gebruikt wordt door de spieren.
ATP is voor enkele seconden voorradig en moet daarna bijgevuld worden. De aanmaak van een nieuwe voorraad heet resynthese. Voor resynthese is ook energie nodig. Deze energie kan uit verschillende bronnen gehaald worden, namelijk:
- door de splitsing van creatinefosfaat
- door de splitsing van glycogeen zonder zuurstof
- door de splitsing van glycogeen met zuurstof
- door de splitsing van vetzuren
- door de splitsing van eiwitten
Resynthese naar ATP
Energie die vrijkomt door deze vijf genoemde energiebronnen wordt gebruikt om de hoeveelheid ATP aan te vullen. Voor de resynthese wordt de volgende formule gebruikt:
ADP + P + één van de vijf energiebronnen -> ATP
Je lichaam heeft van de vijf energiebronnen niet een gelijke hoeveelheid op voorraad. Je lichaam beschikt over het algemeen maar over weinig energierijke fosfaten. De glycogeenvoorraden zijn iets groter, maar vetzuren zijn verreweg de grootste energiebron.
Jeroen van der Mark MSc. is onderzoeker, docent en host van de FIT.nl-podcast. Hoe word je sterker, sneller en slimmer? Die vraag vormt de rode draad in zijn werk én training. Onder het motto Lift Heavy Run Fast brengt hij wetenschappelijke kennis en praktijkervaring in kracht- en duursport samen. Hij doet onderzoek in samenwerking met de afdeling Sociale Psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen en is mede-auteur van meerdere boeken, waaronder SLANKER, de FIT Methode en STERKER. Daarnaast werkte hij mee aan de ontwikkeling van een evidencebased voedingsopleiding. Voor FIT.nl vertaalt hij wetenschappelijke inzichten naar onderbouwde, toepasbare informatie over training, gedrag en leefstijl. Naast zijn werk als onderzoeker en coach is Jeroen actief als hybride atleet. Hij neemt competitief deel aan natural bodybuildingwedstrijden en doet mee aan triatlons. Zijn kracht als coach? Sporters in hun kracht zetten en laten floreren. Sport kan je zoveel brengen. Een spiegel voor het leven.
Meer van Jeroen