Milieubewust eten? Kies je groente en fruit slim
Neeke Smit, BSc. Sportdiëtiste & personal coach
Inhoud 4 onderdelen
Groente en fruit is goed voor onze gezondheid, maar helaas soms ook belastend voor het milieu. Hoe maak je toch de meest duurzame keuze? Ik zocht het voor je uit.
5 tips voor een milieubewuste keuze
- Kies voor groenten en fruit van het seizoen of met een lage milieubelasting.
- Let op onnodige verpakkingen en neem desnoods je eigen netje of tasje mee.
- Kies überhaupt vaker voor plantaardige producten en minder voor dierlijke producten.
- Biologisch betekent niet altijd beter voor het milieu, wees dus ook hier kritisch!
- Voorkom voedselverspilling.
Belasting op het milieu
Er zijn veel verschillende factoren die bepalen hoe milieubelastend een product is. Hieronder vind je de drie belangrijkste.
Teelt
Je kunt je voorstellen dat het telen van groente en fruit in een verwarmde kas veel energie kost, vergeleken met landbouw in de open lucht. Er is dan ook meer uitstoot van CO₂ per kilo product van kasproducten in vergelijking met landbouwproducten. Is het dan beter voor het milieu om producten uit het buitenland te importeren dan ze in eigen land in een kas te telen? Niet altijd. Dit hangt namelijk ook af van bijvoorbeeld het vervoer.
Vervoer
Producten van een ander continent die snel bederven komen vaak per vliegtuig naar Nederland. Terwijl het klimaattechnisch veel beter is om de producten met de boot te vervoeren. De uitstoot is per kilometer transportafstand namelijk 40x hoger met het vliegtuig dan met een boot. Wist je dat ook het vervoer per vrachtwagen meer belastend voor het milieu is dan per schip?
Dus die mandarijntjes uit Spanje hoeven niet beter voor het milieu te zijn dan de bananen uit een ver oord.
Verpakking
Ook het maken van verpakkingen kost energie en grondstoffen. Maar het kan ook producten beschermen tegen beschadiging en bederf en op die manier voedselverspilling tegengaan. Vaak is de winst van het voorkomen van verspilling groter dan de schade van een verpakking. Kiezen voor losse groenten en fruit levert dus alleen voordeel op als je het snel opeet.
Milieubewust kiezen, hoe dan?
Zoals je hebt kunnen lezen hebben verschillende factoren invloed op de milieubelasting van een product. Hoe kun je het beste een milieubewuste keuze maken?
Raadpleeg de groente- en fruitkalender
Een handig hulpmiddel is de groente- en fruitkalender van Milieucentraal. In deze kalender krijgt elke groente- en fruitsoort een milieuscore. Hiermee kun je zien hoe milieuvriendelijk een bepaalde keuze is. Deze score wordt bepaald door de klimaatimpact van de teelt, het vervoer, de verpakking, het opraken van fossiele brandstoffen en landgebruik. Producten worden als volgt verdeeld:
- Milieuscore A: Goede keuze. Dit zijn de milieuvriendelijkste producten.
- Milieuscore B: Goede keuze. Deze producten hebben een 2 keer zo hoge milieubelasting als die in score A.
- Milieuscore C: Tweede keuze. Deze producten zijn 4 maal zo milieubelastend dan de producten in score A.
- Milieuscore D: Vermijden. De milieubelasting van deze producten is namelijk 8 keer zo hoog dan categorie A.
- Milieuscore E: Producten in deze groep hebben een meer dan 8 keer zo hoge milieubelasting. Denk aan ingevlogen producten of Nederlands kasfruit.
Producten van het seizoen
Groenten en fruit van het seizoen zijn minder belastend voor het milieu. Ze hoeven niet van verre hierheen vervoerd te worden. Of gekweekt te worden in een verwarmde kas. Deze seizoensproducten worden in een bepaalde tijd van het jaar geoogst op Nederlandse grond.
Behalve dat ze beter zijn voor het milieu zijn ze een stuk goedkoper. Goed voor het milieu en goed voor jezelf dus! Maar welke soorten zijn nu wanneer in het seizoen? Hieronder vind je een opsomming per jaargetijde.
Herfst
Aardpeer, andijvie, bosui, bloemkool, boerenkool, broccoli, Chinese kool, ijsbergsla, knolselderij, koolraap, kropsla, paksoi, pastinaak, peultjes, pompoen, prei, raapjes, raapstelen, rabarber, radijs, rettich, rode biet, rode kool, romatomaat, rucola, groene kool, snijboon, spitskool, spruitjes, tomaat, trostomaat, ui, veldsla, venkelknol, vleestomaat, winterpeen, witlof, witte kool en wortelen.
Winter
Aardpeer, boerenkool, Chinese kool, knolselderij, pastinaak, pompoen, postelein, prei, rabarber, radijs, rettich, rode biet, rode kool, groente kool, spitskool, spruitjes, ui, veldsla, winterpeen, winterpostelein, witlof en witte kool.
Lente
Asperges, Chinese kool, komkommer, lamsoren, paksoi, pompoen, postelein, prei, raapjes, raapstelen, rabarber, radijs, rettich, rode biet, rode kool, romatomaat, schorseneren, tomaat, trostomaat, tuinboon, ui, veldsla, vleestomaat, winterpeen, winterpostelein, witlof, witte kool, wortelen en zeekraal.
Zomer
Andijvie, bleekselderij, bloemkool, bospeen, bosui, broccoli, Chinese kool, courgette, doperwt, ijsbergsla, komkommer, koolrabi, kropsla, lamsoren, paksoi, peultjes, postelein, prei, raapjes, rabarber, radijs, rettich, rode biet, rode kool, romatomaat, rucola, groene kool, sperziebonen, spinazie, spitskool, suikermaïs, tomaat, trostomaat, tuinboon, ui, veldsla, venkelknol, vleestomaat, winterpeen, witlof, witte kool, wortelen en zeekraal.
Fruit
Het viel je misschien al op dat er geen fruit in bovenstaande lijsten staan. Dit komt doordat in Nederland alleen handperen, stoofperen, appels, aardbeien en kersen op grote schaal buiten worden gekweekt.
Fruit uit het buitenland met een lage milieubelasting: abrikoos, ananas, appel, banaan, citroen, druif, granaatappel, grapfruit, kiwi, kokosnoot, limoen, mandarijn, meloen, nectarine, peer, perzik, pruim en sinaasappel.
Zeker weten of je groenten en fruit een milieubewuste keuze zijn? Gebruik dan de groente- en fruitkalender. Zo kan je in de winkel checken of je stukje groenten of fruit een goede keuze is.
De FIT-test van FIT.nl
Zeven korte vragen. Eén persoonlijke score. Ontdek direct waar jouw grootste winst ligt.
Schakel JavaScript in om de interactieve score te gebruiken.
- [1]Milieu Centraal (d.o.) Groente & Fruitkalender. Geraadpleegd op 21-1-2020 via https://www.milieucentraal.nl/eten-en-drinken/milieubewust-eten/groente-en-fruit/
- [2]Voedingscentrum (d.o.)Wat zijn de seizoensgroenten in de verschillende jaargetijden? En welk seizoensfruit is er? Geraadpleegd op 21-1-2020 via https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/gezonde-voeding-en-voedingsstoffen/wat-zijn-de-seizoensgroenten-in-de-verschillende-jaargetijden-en-welk-seizoensfruit-is-er.aspx



Vraag het de redactie
Een vraag over dit artikel? Het team van FIT.nl leest mee en antwoordt.