Meta-analyse

Wat is een meta-analyse?

Een meta-analyse is een kwantitatieve samenvatting van de resultaten van afzonderlijke onderzoeken om meer duidelijkheid te krijgen over een wetenschappelijk vraagstuk. Dit gebeurt door de combinatie van de resultaten van afzonderlijke onderzoeken tot één overall schatting van het bestudeerde effect (poolen) en/of uit het bestuderen van mogelijke bronnen van heterogeniteit (verschil in uitkomst tussen onderzoeken).

Betrouwbaarheid van een meta-analyse

Door de resultaten uit eerdere onderzoeken gezamenlijk te analyseren kunnen uitspraken gedaan en inzichten verkregen worden die op basis van elk van de afzonderlijke onderzoeken niet mogelijk waren. Een goed uitgevoerde meta-analyse waarbij meerdere onderzoeken gebundeld worden geeft meer bewijskracht dan een gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek.

Levels of evidence piramide

Hieronder zie je dat een meta analyse gezien wordt als een van de meest betrouwbare onderzoeksmethode. Dit betekent niet dat een conclusie uit een meta-analyse het definitieve antwoord op een vraagstuk is. Hieronder staan een aantal kanttekeningen bij het beoordelen van een meta-analyse.

Kanttekeningen bij een meta-analyse

Een meta-analyse is niet heilig. De bewijskracht is wel groter dan de andere hierboven afgebeelde onderzoeksvormen. Er kan echter nog steeds sprake zijn van toeval. Of dat de onderzoeken bepaalde beperkingen hebben. Hieronder volgt een lijstje met beperkingen:

• inclusiecriteria: let goed op de populatie die de onderzoeken bestuderen. Het kan zijn dat er bepaalde afkapwaardes of criteria zijn die waarbij een onderzoek wel of niet meegenomen wordt.
• doelgroep: een meta-analyse bij jonge sporters hoeft niet te werken bij oude sporters. Kijk goed naar de populatie waarbij het onderzocht is.
• effectgrootte: hoe groot is het effect? Is het statistisch significant en/of klinisch relevant. In hoeverre is het effect van het verschil van de interventie de moeite waard?
• publication bias: in hoeverre hebben wetenschappers de moeite gedaan om te kijken of er ook onderzoeken zijn die niet gepubliceerd zijn. Binnen de wetenschappelijke tijdschriften worden nog steeds eerder artikelen met een statistisch verband gepubliceerd. Als dit herhaaldelijk gebeurt kan dit de kans vergroten op een effect gebaseerd op toeval.
• komt de data uit observationeel of een interventiestudie: dit kan mogelijk het effect van confounding factoren vergroten of verkleinen.
• heterogeniteit van de datapunten: in hoeverre wijzen de studies en datapunten allemaal dezelfde kant op? Als hier meer homogeniteit is, is het mogelijk dat een gevonden effect minder aan toeval berust.