ABegrip

Anabolisme en katabolisme

Als je meer spiermassa op wilt bouwen zijn twee processen van belang: katabolisme en anabolisme.

Hybrid performance specialist

2 min lezen Geüpdatet

Als je meer spiermassa op wilt bouwen zijn twee processen van belang: katabolisme en anabolisme. Anabolisme is het opbouwen van spiermassa en katabolisme is het afbreken van spiermassa door training, te weinig rust of slechte voeding. In dit artikel leg ik uit hoe beide processen werken.

De werking van katabolisme en anabolisme

Bij anabolisme (biosynthese) ontwikkel je spiermassa (of botmassa) door een combinatie van een trainingsprikkel, voldoende rust en goede voeding. Bij het anabole proces wordt energie vastgelegd, zoals ATP en glycogeen. Anabolisme gebeurt dankzij groei en celdifferentiatie. Door een zware training beschadig je de spiercellen en moeten de spiercellen zich herstellen. Het herstelproces wordt ook wel supercompensatie genoemd. Je lichaam herstelt zich zodat je de volgende keer beter gewapend bent tegen zo’n zware inspanning. Als gevolg hiervan ontwikkel je meer spiermassa (hypertrofie). Hiervoor zijn aminozuren nodig om deze om te zetten in spiereiwitten.

Katabolisme is het proces waarbij je energie omzet in je lichaam voor beweging of andere fysieke processen. Bijvoorbeeld het omzetten van ATP in spierbewegingen. Als je een beweging uitvoert kost het energie, dit gaat ten koste van de opgebouwde reserves van je lichaam. Hierdoor val je af en verlies je energiereserves.

Juiste balans

Het is belangrijk om in de gaten te houden hoeveel energie je verbruikt en hoeveel je eet. Als dit in balans is dan blijft je gewicht hetzelfde. Als je spiermassa of spierkracht wilt ontwikkelen is het belangrijk om je lichaam constant van voedingsstoffen te voorzien. Alle extra ingenomen voedingsstoffen kunnen helaas ook omgezet worden in vet. Het is daarom belangrijk om te weten welke voedingsstoffen nodig zijn voor beide processen.

Verschillende energiebronnen

Het is belangrijk om je voeding aan te passen op de trainingsduur. Als je een korte en intensieve training uitvoert is het belangrijk om lang van te voren te eten (2 tot 3 uur). Als je minder dan een uur voor de training een maaltijd neemt met complexe koolhydraten zal je eerder terecht komen in een katabole fase. De reden hiervoor is dat je lichaam in beperkte mate beschikt over eenvoudige koolhydraten, omdat de maaltijd nog niet verteerd is. Hierdoor zal je sneller spiereiwitten of de glycogeenvoorraad aanspreken. Dit betekent dat je prestatievermogen drastisch afneemt.

Jeroen van der Mark
Geschreven door Hybrid performance specialist

Jeroen van der Mark is een hybride atleet die recent een bodybuildingwedstrijd combineerde met het voltooien van een volledige triatlon – een unieke prestatie waarbij twee uitersten samenkomen. Naast zijn sportieve prestaties is hij docent van de nieuwe voedingscursus en actief als onderzoeker bij FIT.nl. Hij rondde zowel een universitaire opleiding als een coachingsopleiding af. In de afgelopen jaren hielp Jeroen via clinics, online coaching en diverse boeken duizenden mensen om het maximale uit hun sportprestaties en leefstijl te halen. Zijn passie ligt in het vertalen van wetenschappelijke inzichten over leefstijl, voeding en krachttraining naar toepasbare tips, die hij deelt via video’s, podcasts en artikelen op FIT.nl. Daarnaast is Jeroen auteur van meerdere (school)boeken, waaronder de FIT Methode en SLANKER. Ten slotte is hij actief betrokken bij diverse wetenschappelijke onderzoeksprojecten, onder andere in samenwerking met Maastricht University en de Rijksuniversiteit Groningen, gericht op de ontwikkeling van evidencebased leefstijlinterventies.

Meer van Jeroen
Coaching by FIT.nl

IGNITE9

Liever een plan op maat? Met IGNITE9 helpen we wekelijks sporters naar een gezonder lijf en betere prestaties.

Bekijk online coaching
Voor- en na-foto van Dwayne, 39 −5 kg vet in 9 weken
“Door wat kleine tips en feedback van coach Jeroen wist ik mijn vetpercentage te verlagen.”
Dwayne, 39 · Amsterdam · Leaner worden
Persoonlijke FIT-score