Samenstelling en werking van de spieren
Jeroen van der Mark, MSc. Hybrid performance specialist
Bij een fitnessbeweging worden een aantal complexe lichamelijke processen in werking gezet. Hier lees je waaruit een spier bestaat en hoe een spier precies in beweging komt.
Het initiatief voor een beweging van je lichaam ontstaat in je hersenen. Je hersenen geven een signaal af via een stroomstootje dat verstuurd wordt via de zenuwen naar de spieren. De spieren ontvangen het en trekken samen waardoor je een spierbeweging krijgt.
Je lichaam is in staat om één of meerdere spierweefsel in werking te zetten. Dit gebeurt via motorunits die eigenlijk de verbinding zijn tussen de zenuwen (overbrengers van het signaal) en de spiervezels. De regel is hoe sterker het signaal vanuit de hersenen, des te meer spieren geactiveerd worden door de motorunits. Hoe meer kracht de beweging kost des te meer type 2 spierweefsels worden aangesproken door het lichaam.
Een spier is uit meerdere elementen opgebouwd, namelijk (groot naar klein):
- Spiervezelbundel
- Spiervezel
- Myofibrillen
- Myofilamenten
- Sarcomeren
- Actine
- Myosine
In een spiervezel zitten veel langgerekte eiwitstructuren, deze noemen we de myofibrillen. Deze myofibrillen liggen in de vezel keurig naast elkaar gerangschikt. Op een myofibril is een structuur te zien van lichte (actine) en donkere (myosine) gekleurde delen. Deze donkere en lichte delen liggen netjes naast elkaar (sarcomeer). Een spiervezel bestaat uit meerdere sarcomeren, die op hun beurt weer bestaan uit actine en myosine.
Hoe trekt een spier samen?
Een sterke zenuwprikkel vanuit de hersenen zorgt ervoor dat er in de spiercel energie wordt vrijgemaakt door de splitsing van ATP. Door de vrijgekomen energie schuiven actine en myosine in elkaar. Dit in elkaar schuiven is het gevolg van een ‘knikbeweging’ of ‘roeibeweging’ van eiwitbruggetjes tussen actine en myosine (zie de afbeelding hieronder). Door deze knikbeweging wordt actine verder tussen de myosine getrokken. Door deze beweging worden de sarcomeren korter waardoor een spier uiteindelijk samentrekt en zich daarna weer ontspant. Tijdens de ontspanning beweegt de actine en myosine uit elkaar.
De FIT-test van FIT.nl
Zeven korte vragen. Eén persoonlijke score. Ontdek direct waar jouw grootste winst ligt.
Schakel JavaScript in om de interactieve score te gebruiken.
Jeroen van der Mark is een hybride atleet die recent een bodybuildingwedstrijd combineerde met het voltooien van een volledige triatlon – een unieke prestatie waarbij twee uitersten samenkomen. Naast zijn sportieve prestaties is hij docent van de nieuwe voedingscursus en actief als onderzoeker bij FIT.nl. Hij rondde zowel een universitaire opleiding als een coachingsopleiding af. In de afgelopen jaren hielp Jeroen via clinics, online coaching en diverse boeken duizenden mensen om het maximale uit hun sportprestaties en leefstijl te halen. Zijn passie ligt in het vertalen van wetenschappelijke inzichten over leefstijl, voeding en krachttraining naar toepasbare tips, die hij deelt via video’s, podcasts en artikelen op FIT.nl. Daarnaast is Jeroen auteur van meerdere (school)boeken, waaronder de FIT Methode en SLANKER. Ten slotte is hij actief betrokken bij diverse wetenschappelijke onderzoeksprojecten, onder andere in samenwerking met Maastricht University en de Rijksuniversiteit Groningen, gericht op de ontwikkeling van evidencebased leefstijlinterventies.
Meer van Jeroen- [1]Kloosterboer, T., Gemser, H., de Haan, F., & Heising, H. (1996). Elementaire trainingsleer en trainingsmethoden. De Vrieseborch.
Vraag het de redactie
Een vraag over dit artikel? Het team van FIT.nl leest mee en antwoordt.