Onderzoek: Sommige theezakjes laten miljoenen micro- en nanoplastics vrij
Jeroen van der Mark, MSc. Hybrid performance specialist
Inhoud 5 onderdelen
Een recent onderzoek van de Universitat Autònoma de Barcelona (UAB) geeft aan dat commercieel verkrijgbare theezakjes van kunststof miljoenen nano- en microplastics afgeven wanneer ze in heet water worden geplaatst [1]. Voor het eerst is ook aangetoond dat deze deeltjes door menselijke darmcellen kunnen worden opgenomen en zo mogelijk in de bloedbaan terechtkomen.
Plastic in thee?
Een deel van de theezakjes in de supermarkt is gemaakt van poreus papier van hout en plantaardige vezels waaraan een klein beetje plastic wordt toegevoegd. Dit doen producenten zodat de zakjes goed gesloten blijven en niet uit elkaar vallen tijdens het zetten van thee. Gelukkig is dit niet van toepassing voor alle theezakjes. Aan het einde van dit artikel vind je tips hoe je thee zonder plastic drinkt.
Hoe komen micro- en nanoplastics in ons lichaam?
Plasticvervuiling is een groeiend probleem voor het milieu maar ook potentieel schadelijke gevolgen voor onze gezondheid. Een belangrijke bron van deze vervuiling is voedselverpakkingsmateriaal, waaronder theezakjes. Via de ademhaling en consumptie kunnen micro- en nanoplastics (MNPLs) ons lichaam binnendringen [1].
Microplastics worden doorgaans gedefinieerd als plasticdeeltjes tussen 1 μm en 5 mm groot. Nanoplastics zijn kleiner dan 1 μm, al kan de exacte definitie per studie verschillen [2].
Het onderzoeksteam van de UAB analyseerde verschillende soorten theezakjes en ontdekte dat er veel nanoplastics vrijkomen tijdens het zetten van thee. De gebruikte theezakjes waren gemaakt van nylon-6, polypropyleen en cellulose.
Opname door menselijke darmcellen
Eerder was al bekend dat theezakjes plastics bevatten [3], maar nu is voor het eerst onderzocht hoe menselijke darmcellen reageren op blootstelling aan deze micro- en nanoplastics [1]. Het onderzoeksteam ontdekte dat de deeltjes vooral werden opgenomen door de darmcellen die slijm produceren. Sommige deeltjes drongen zelfs door tot de celkern, waar het genetisch materiaal zich bevindt. Dit onderstreept de noodzaak om de effecten van langdurige blootstelling aan MNPLs verder te bestuderen.
Wat betekent dit voor onze gezondheid?
De afgelopen jaren komt er steeds meer onderzoek uit over de invloed van nano- en microplastics op onze gezondheid. We weten bij onderzoek bij knaagdieren dat microplastics een negatief effect hebben op de darmen, longen, lever, voortplanting en het zenuwstelsel [4].
Bij mensen is dit alleen vastgesteld met observationeel onderzoek en lijkt er een associatie te bestaan met minder gunstige markers van het bloed, de longen, placenta en humane melk [5]. Het verband tussen microplastics en gezondheidseffecten is nog grotendeels hypothetisch. Er zijn aanwijzingen voor schade, maar causaal bewijs ontbreekt bij mensen.
Een meer recente studie vult dit bewijs aan en geeft aan dat mensen met veel microplastics in de plaque in de aderen 4,5 sneller een hartinfact ontwikkelen dan diegene met minder microplastics in de plaque [6]. Ook dit is een observationele studie. Meer onderzoek is nodig, maar het zet wel aan tot denken.
De onderzoekers die zich richten op de microplastics in theezakjes benadrukken het belang van gestandaardiseerde testmethoden om de vervuiling door MNPL’s beter in kaart te brengen. Ze pleiten ook voor strengere regelgeving om de blootstelling aan deze plasticdeeltjes te verminderen. Aangezien het gebruik van plastic in voedselverpakkingen blijft toenemen, is het cruciaal om maatregelen te nemen om voedselveiligheid en volksgezondheid te beschermen.
De vervolgvraag is dan: zijn bioplastics (PLA) een optie en zijn ze veiliger dan plantaardige materialen. Onderzoek laat zien dat ook bioplastics toxische chemicaliën bevatten. PLA lijkt dus niet gezonder dan gewoon plastic [7].
De FIT-test van FIT.nl
Zeven korte vragen. Eén persoonlijke score. Ontdek direct waar jouw grootste winst ligt.
Schakel JavaScript in om de interactieve score te gebruiken.
Hoe krijg je geen plastic in je thee?
Kies dan voor losse thee die je zelf filtert met een RVS-filter of het gebruik herbruikbare theezakjes van biokatoen en composteerbare theezakjes (mits ze echt plasticvrij zijn).
Of doe navraag bij de producent of ze vrij van (bio)plastics zijn.
Heb je een tip voor plastic vrije thee? Laat het hieronder weten in de reacties.
- [1]Banaei, G., Abass, D., Tavakolpournegari, A., Martín-Pérez, J., Gutiérrez, J., Peng, G., ... & García-Rodríguez, A. (2024). Teabag-derived micro/nanoplastics (true-to-life MNPLs) as a surrogate for real-life exposure scenarios. Chemosphere, 368, 143736.
- [2]Widimsky, P., Coram, R., & Abou-Chebl, A. (2014). Reperfusion therapy of acute ischaemic stroke and acute myocardial infarction: similarities and differences. European Heart Journal, 35(3), 147-155.
- [3]Hernandez, L. M., Xu, E. G., Larsson, H. C., Tahara, R., Maisuria, V. B., & Tufenkji, N. (2019). Plastic teabags release billions of microparticles and nanoparticles into tea. Environmental science & technology, 53(21), 12300-12310.
- [4]Liu, W., Zhang, B., Yao, Q., Feng, X., Shen, T., Guo, P., ... & Liu, N. (2023). Toxicological effects of micro/nano-plastics on mouse/rat models: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Public Health, 11, 1103289.
- [5]Landrigan, P. J., Raps, H., Cropper, M., Bald, C., Brunner, M., Canonizado, E. M., ... & Dunlop, S. (2023). The Minderoo-Monaco Commission on plastics and human health. Annals of Global Health, 89(1).
- [6]Marfella, R., Prattichizzo, F., Sardu, C., Fulgenzi, G., Graciotti, L., Spadoni, T., ... & Paolisso, G. (2024). Microplastics and nanoplastics in atheromas and cardiovascular events. New England Journal of Medicine, 390(10), 900-910.
- [7]Zimmermann, L., Dombrowski, A., Völker, C., & Wagner, M. (2020). Are bioplastics and plant-based materials safer than conventional plastics? In vitro toxicity and chemical composition. Environment international, 145, 106066.


