Slaap je beter door een verzwaarde deken?
Jeroen van der Mark, MSc. Hybrid performance specialist
Inhoud 4 onderdelen
Steeds meer mensen gebruiken een verzwaarde deken. Maar hoeveel wetenschappelijk bewijs is hier eigenlijk voor?
Wat is een verzwaarde deken?
Een verzwaarde deken, ook wel bekend als een verzwaringsdeken of zwaartedeken, is een speciaal ontworpen deken die extra gewicht heeft, meestal tussen de vijf en twaalf kilogram. Dit gewicht komt van kleine, geruisloze kralen van glas of kunststof die in de deken zijn genaaid, waardoor het aanzienlijk zwaarder is dan een normaal dekbed, dat doorgaans slechts 1,5 tot 2 kilogram weegt.
Wat blijkt uit de wetenschappelijk studies?
De afgelopen jaren komen er steeds meer studies uit die laten zien dat er wel een meerwaarde kan zijn voor bepaalde specifieke groepen. Een overzichtsstudie en tevens ook een literatuurstudie concludeert dat verzwaarde dekens [1][2]:
- een klein maar positief effect op het verminderen van angst bij patiënten met psychische stoornissen.
- verzwaarde dekens kunnen ook effectief zijn bij het verbeteren van slapeloosheid bij psychiatrische patiënten.
- een aantal studies ook laten zien dat vermoeidheid en symptomen van depressie verminderd kan worden bij specifieke groepen.
Het nadeel van deze studies is dat het lastig is om hiervoor een goede controlegroep te vinden. Het is vrij duidelijk: je slaapt onder een zwaar deken of niet. Oftewel, mogelijk speelt ook een deel placebo een rol.
Verder gaat het om relatief kleine groepen en vaak uitgevoerd bij mensen met een angst- of psychische stoornis. Het is de vraag in hoeverre dit effectief is voor mensen met lichte slaapklachten of mensen die al goed slapen.
Waarom zou dit werken?
De gedachte die wetenschappers hebben is dat de verzwaarde deken zorgt voor een verhoogde druk op de huid wat druksensoren triggert [2]. Dit leidt tot meer ontspanning van het parasympathisch zenuwstelsel en geeft een verhoogde afgifte van serotonine en dopamine en dit heeft weer een hartslagverlagend effect dat mogelijk samenhangt met een ontspannen gevoel [2].
Zijn er ook nadelen?
Sommige proefpersonen in onderzoek merkten dat ze een verzwaarde deken niet prettig vonden. Het was te drukkend of zelfs koud [1][2].
Verder is het verstandig om op te letten dat vooral kleine kinderen of ouderen (zonder veel spierkracht of dementie) hierin verstrikt kunnen raken of de deken te zwaar is. Goed om als ouder of verzorgers hier rekening mee te houden.
De FIT-test van FIT.nl
Zeven korte vragen. Eén persoonlijke score. Ontdek direct waar jouw grootste winst ligt.
Schakel JavaScript in om de interactieve score te gebruiken.
- [1]Zhao, Y. L., Zhang, Q. S., Liu, Z. H., Zhao, Z. J., & Zhu, Q. H. (2024). Safety and effectiveness of weighted blankets for symptom management in patients with mental disorders: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Complementary Therapies in Medicine, 103104.
- [2]Yu, J., Yang, Z., Sun, S., Sun, K., Chen, W., Zhang, L., ... & Zhu, Y. (2024). The effect of weighted blankets on sleep and related disorders: a brief review. Frontiers in Psychiatry, 15, 1333015.


